Mindmapping is een notatietechniek bedacht door Tony Buzan. Deze techniek stelt u in staat om van bijvoorbeeld een heel boek een persoonlijke samenvatting te maken op 1 A4-tje. De voordelen van deze techniek zijn legio en zullen na uitleg van de techniek ook besproken worden. Op dit moment gebruik ik deze techniek vooral voor het maken van aantekening en het in kaart brengen van problemen.
Wat is Mindmapping?
Bij mindmapping worden geen lineaire notities (regel voor regel) gemaakt. Er wordt uitgegaan van de structuur van de hersenen. Er wordt gebruik gemaakt van persoonlijke belangstelling, associaties, visualisatie en de structuur is die van een soort spinnenweb.
Hoe maak je een mindmap?
Bij mindmapping legt u ten eerste een A4-tje met de lange zijde naar u toe (landscape). In het midden komt het centrale thema. Dit kan zijn van een boek, een artikel, maar ook van een brainstormsessie. In dit voorbeeld gaan we uit van de training Presentatietechniek. In het midden komt dan de titel (PT). Daar omheen komen de hoofdonderwerpen, zoals de voorbereiding, de structuur, de hulpmiddelen, het publiek en de samenvatting. Vervolgens worden die onderwerpen weer uitgesplitst in onderdelen die van belang zijn. Grofweg komt het er dan als volgt uit te zien:
Dit is de basis van een mindmap. Op deze manier heeft u een overzicht van alles wat voor u belangrijk is. Een ander voordeel van deze techniek is dat u altijd overal iets kunt toevoegen, er hoeft dus niets tussen gekrabbeld te worden of opnieuw te worden geschreven. Om er voor te zorgen dat u zich de mindmap zo goed mogelijk herinnert, zijn er nog een aantal regels.
Deze regels gaan uit van de volgende basisprincipes:
1. Link nieuwe informatie aan bestaande.
2. Herkenning van individuele symbolen (chunking).
3. Maak gebruik van kleuren, vormen, etc, hierdoor is de samenvatting makkelijk te visualiseren en dus te herinneren.
Hoe gebruik je een mindmap?
Mindmaps zijn voor uiteenlopende zaken te gebruiken. Hieronder worden de meest gebruikte mogelijkheden kort besproken.
1. Aantekeningen maken bij een document
Het voordeel van het maken van een mindmap tijdens het lezen, is dat u aan het eind onmiddellijk een samenvatting heeft van de voor u belangrijkste elementen. Het kost weinig extra tijd en levert veel op.
U kunt dit op de volgende manier aanpakken: bij het scannen van de tekst kunt u het centrale thema en de hoofdgebieden al meteen op papier zetten. De hoofdthema's kunnen de belangrijke hoofdstukken zijn, maar u kunt ook uw eigen indeling maken. Ook is het bij een mindmap mogelijk om tussentijds
een hoofdthema in te voegen. Als u de hoofdthema's heeft, kunt u tijdens het nader bekijken en lezen van het document de hoofdthema's nader uitwerken en bijvoorbeeld met behulp van pijlen verbindingen leggen. Door onder meer gebruik te maken van tekeningen, symbolen en kleuren maakt u de mindmap
af. Op deze manier selecteert u heel bewust belangrijke informatie en maakt u voor uzelf een rode draad. Het is aan te raden om tijdens het lezen een kladversie te maken, die u later uitwerkt. Als u van een boek een volledig uitgewerkte mindmap maakt, kost u dat misschien 15 tot 30 minuten extra tijd.
Het resultaat is echter wel dat u een samenvatting heeft gemaakt die u niet snel meer zult vergeten. Door deze mindrnap af en toe weer te bekijken is het zelfs mogelijk om hem in gedachte voor u te projecteren. Hierdoor kunt u een letterlijke samenvatting voor u zien, waarbij u 100% van de informatie tot uw beschikking heeft.
2. Brainstormen
Als u in een groep wilt brainstormen, kunt u van de brainstormideeën een mindmap op een flip-over maken. U hoeft enkel het hoofdthema en eventueel de subgebieden te noteren. Vervolgens kunt u alle input op een voor ieder overzichtelijke manier verwerken. Ook kunt u er voor kiezen om iedereen een
eigen kleur te geven, waarna men op het grote vel zelf kan gaan associëren op de thema's en de input van de anderen.
3. Presentatie voorbereiden
Ook als u een presentatie moet geven kunt u goed gebruik maken van een mindmap. Ten eerste maakt u zichzelf op deze manier de structuur en de inhoud van de presentatie eigen. Ten tweede dwingt u zichzelf er toe om de presentatie op te bouwen aan de hand van steekwoorden. Hierdoor leest u de
presentatie niet voor, maar heeft u wel de gehele presentatie op één A4tje.
4. Ordenen gedachten
Dit is eigenlijk brainstormen voor één persoon. Als u iets duidelijk moet hebben, is het vaak moeilijk om het meteen in een duidelijke structuur te gieten. Dit kan bijvoorbeeld zijn als u een project moet opstarten, iets creatiefs moet bedenken, of alleen maar een boodschappenlijstje moet maken. U kunt
dan voor uzelf heel makkelijk en snel een (klad) mindmap maken. Op deze manier gunt u zichzelf de mogelijkheid om in het wilde weg te denken en te associëren, terwijl u door de mindmap structuur al heel snel een structuur krijgt en het overzicht houdt.
Zo zijn er duizend en één mogelijkheden om een mindmap te gebruiken. Soms kunt u hem heel mooi uitwerken, soms blijft het bij een kladje. Essentieel is echter dat u op een flexibele manier structuur aanbrengt en u de informatie op zo'n manier opslaat dat hij sneller, gemakkelijker en met een hogere kwaliteit weer op te halen is.
Bron: TOP bijeenkomst 24 september 2007; Hans Spiegelaar (trainer van Boertien & Partners)
-- Martin Bosma
