Zovaak hoor je het: 'Roken is ongezond'. Maar waarom is het zo ongezond. In het blad Hartezorg van de Hartstichting wordt een goed antwoord gegeven waarom roken zo ongezond is voor hart- en bloedvaten. Lees en huiver.
Waarom is roken zo ongezond
In tabaksrook zitten 4000 verschillende stoffen. Daarvan zijn 40 stoffen kankerverwekkend. De drie stoffen in tabaksrook die het meest schadelijk zijn voor de bloedvaten, het hart en de longen zijn nicotine, koolmonoxide en teer. Op het moment dat u deze stoffen binnenkrijgt door de tabaksrook gebeurt het volgende.
1) Nicotine: deze giftige stof prikkelt het zenuw¬stelsel. Daardoor wordt het lichaam opgejaagd en gaat de hartslag omhoog. De bloedvaten vernauwen direct door de nicotine bij de eerste trek. Dat betekent dat de bloeddruk stijgt. Dit effect verdwijnt pas 20 minuten na het uitmaken van de sigaret.
2) Koolmonoxide (bekend van de kolendampvergiftiging): dit is een van de verbrandingsproducten die bij het roken ingeademd wordt. Koolmonoxide bindt zich gemakkelijker aan bloed dan zuurstof. Hierdoor daalt het zuurstofgehalte in het Hoed. Het hart moet harder werken.
3) Teer: dit komt in de longen terecht en blijft daar voorgoed liggen. Er ontstaat als het ware een roetlaagje. Dat veroorzaakt de bekende rokers¬hoest.
Tabaksrook heeft ook invloed op het cholesterolgehalte in het bloed. Door tabaksrook daalt het goede cholesterolgehalte (HDL-cholesterol) terwijl het slechte cholesterolgehalte (LDL-cholesterol) juist stijgt door tabaks¬rook. Verder zorgen verschillende compo¬nenten van de tabaksrook ervoor dat het bloed sneller gemakkelijker stolt.
De nicotine in de tabaksrook heeft een verslavende werking. Dit betekent dat het lichaam blijft vragen om nicotine. Daardoor is roken voor de meeste mensen binnen korte tijd na de eerste sigaret een langdurige en hardnekkige gewoonte. Juist het jarenlange blootstaan aan de bovengenoemde schadelijke stoffen veroorzaakt beschadigingen in de bloedvaten enlongen. Die veranderingen of beschadigingen geven een grote kans op het krijgen van een hartinfarct, perifere vaatziekte of een beroerte.
Langdurige hoge bloeddruk en koolmonoxide beschadigen de binnenwanden van de bloedvaten. Daardoor wordt de binnenwand van de bloedvaten ruw en kunnen cholesterol en andere vetten zich makkelijk in de binnenwand nestelen. Uiteindelijk, vernauwen de bloedvaten hierdoor. Bij de vernauwing ontstaan gemakkelijk kleine bloedstolseltjes. Stukjes hiervan kunnen afbreken. Deze gaan mee met de bloedstroom en veroorzaken daardoor dat een bloedvat helemaal dichtslibt. Als dit in een van de kransslagaderen rond het hart gebeurt spreken we van een hartinfarct. Als dat ineen van de bloedvaten in de hersenen plaatsvindt is het een herseninfarct.
Een ander Iangetermijneffect is dat de Iangdurige extra belasting van het hart die wordt veroorzaakt door het zuurstoftekort vanwege de koolmonoxide, schadelijk is voor de hartspier. De teerdeeltjes zorgen op den duur voor beschadigingen in de longen. De teerdeeltjes kunnen na jaren kanker veroorzaken.
Tijd na rookstop |
Positieve effecten op de gezondeheid |
20 minuten |
Bloeddruk en polsslag komen op hun normale niveau en
snelheid terug. |
8 uren |
De nicotine en koolmonoxidegehalten in het bloed vermin‑
deren met de helft, het zuurstofgehalte wordt weer normaal. |
24 uren |
De koolmonoxide wordt helemaal verwijderd uit het lichaam.
De longen verwijderen het slijm en andere resten van het
roken. De kans op een hartinfarct vermindert. |
48 uren |
Er is geen nicotine meer in het lichaam. De smaak- en geurzin zijn in grote mate verbeterd. |
72 uren |
Het ademen wordt gemakkelijker. De bronchien (Iuchtpijp‑
takken) beginnen zich te ontspannen en het energieniveau
vergroot. |
2-12 weken |
De bloedsomloop verbetert. |
3-9 maanden |
Het hoesten, de piepende ademhaling en de ademhalingsproblemen verbeteren omdat de longfunctie verbeterd is met 10%. |
1 jaar |
Het risico op een hartaanval vermindert tot ongeveer de helft
van het risico van een roker. |
Bron: Hartezorg - jaargang 16 - maart 2008
-- Martin Bosma
