Martin Bosma

Muuranimaties

Grafiti die tot leven komt oftewel de wall animation. Een mooi voorbeeld is wel onderstaand filmpje waarin de tekeningen op de muur met de omgeving interacteren. Ook het meebewegen van de camera is goed gedaan. Ik heb bewondering voor het geduld.

-- Martin Bosma

Mindmapping

Mindmapping is een notatietechniek bedacht door Tony Buzan. Deze techniek stelt u in staat om van bijvoorbeeld een heel boek een persoonlijke samenvatting te maken op 1 A4-tje. De voordelen van deze techniek zijn legio en zullen na uitleg van de techniek ook besproken worden. Op dit moment gebruik ik deze techniek vooral voor het maken van aantekening en het in kaart brengen van problemen.

Wat is Mindmapping?
Bij mindmapping worden geen lineaire notities (regel voor regel) gemaakt. Er wordt uitgegaan van de structuur van de hersenen. Er wordt gebruik gemaakt van persoonlijke belangstelling, associaties, visualisatie en de structuur is die van een soort spinnenweb.

Hoe maak je een mindmap?
Bij mindmapping legt u ten eerste een A4-tje met de lange zijde naar u toe (landscape). In het midden komt het centrale thema. Dit kan zijn van een boek, een artikel, maar ook van een brainstormsessie. In dit voorbeeld gaan we uit van de training Presentatietechniek. In het midden komt dan de titel (PT). Daar omheen komen de hoofdonderwerpen, zoals de voorbereiding, de structuur, de hulpmiddelen, het publiek en de samenvatting. Vervolgens worden die onderwerpen weer uitgesplitst in onderdelen die van belang zijn. Grofweg komt het er dan als volgt uit te zien:

Dit is de basis van een mindmap. Op deze manier heeft u een overzicht van alles wat voor u belangrijk is. Een ander voordeel van deze techniek is dat u altijd overal iets kunt toevoegen, er hoeft dus niets tussen gekrabbeld te worden of opnieuw te worden geschreven. Om er voor te zorgen dat u zich de mindmap zo goed mogelijk herinnert, zijn er nog een aantal regels.

Deze regels gaan uit van de volgende basisprincipes:
1. Link nieuwe informatie aan bestaande.
2. Herkenning van individuele symbolen (chunking).
3. Maak gebruik van kleuren, vormen, etc, hierdoor is de samenvatting makkelijk te visualiseren en dus te herinneren.

Hoe gebruik je een mindmap?
Mindmaps zijn voor uiteenlopende zaken te gebruiken. Hieronder worden de meest gebruikte mogelijkheden kort besproken.
1. Aantekeningen maken bij een document
Het voordeel van het maken van een mindmap tijdens het lezen, is dat u aan het eind onmiddellijk een samenvatting heeft van de voor u belangrijkste elementen. Het kost weinig extra tijd en levert veel op.
U kunt dit op de volgende manier aanpakken: bij het scannen van de tekst kunt u het centrale thema en de hoofdgebieden al meteen op papier zetten. De hoofdthema's kunnen de belangrijke hoofdstukken zijn, maar u kunt ook uw eigen indeling maken. Ook is het bij een mindmap mogelijk om tussentijds
een hoofdthema in te voegen. Als u de hoofdthema's heeft, kunt u tijdens het nader bekijken en lezen van het document de hoofdthema's nader uitwerken en bijvoorbeeld met behulp van pijlen verbindingen leggen. Door onder meer gebruik te maken van tekeningen, symbolen en kleuren maakt u de mindmap
af. Op deze manier selecteert u heel bewust belangrijke informatie en maakt u voor uzelf een rode draad. Het is aan te raden om tijdens het lezen een kladversie te maken, die u later uitwerkt. Als u van een boek een volledig uitgewerkte mindmap maakt, kost u dat misschien 15 tot 30 minuten extra tijd.
Het resultaat is echter wel dat u een samenvatting heeft gemaakt die u niet snel meer zult vergeten. Door deze mindrnap af en toe weer te bekijken is het zelfs mogelijk om hem in gedachte voor u te projecteren. Hierdoor kunt u een letterlijke samenvatting voor u zien, waarbij u 100% van de informatie tot uw beschikking heeft.

2. Brainstormen
Als u in een groep wilt brainstormen, kunt u van de brainstormideeën een mindmap op een flip-over maken. U hoeft enkel het hoofdthema en eventueel de subgebieden te noteren. Vervolgens kunt u alle input op een voor ieder overzichtelijke manier verwerken. Ook kunt u er voor kiezen om iedereen een
eigen kleur te geven, waarna men op het grote vel zelf kan gaan associëren op de thema's en de input van de anderen.

3. Presentatie voorbereiden
Ook als u een presentatie moet geven kunt u goed gebruik maken van een mindmap. Ten eerste maakt u zichzelf op deze manier de structuur en de inhoud van de presentatie eigen. Ten tweede dwingt u zichzelf er toe om de presentatie op te bouwen aan de hand van steekwoorden. Hierdoor leest u de
presentatie niet voor, maar heeft u wel de gehele presentatie op één A4tje.

4. Ordenen gedachten
Dit is eigenlijk brainstormen voor één persoon. Als u iets duidelijk moet hebben, is het vaak moeilijk om het meteen in een duidelijke structuur te gieten. Dit kan bijvoorbeeld zijn als u een project moet opstarten, iets creatiefs moet bedenken, of alleen maar een boodschappenlijstje moet maken. U kunt
dan voor uzelf heel makkelijk en snel een (klad) mindmap maken. Op deze manier gunt u zichzelf de mogelijkheid om in het wilde weg te denken en te associëren, terwijl u door de mindmap structuur al heel snel een structuur krijgt en het overzicht houdt.

Zo zijn er duizend en één mogelijkheden om een mindmap te gebruiken. Soms kunt u hem heel mooi uitwerken, soms blijft het bij een kladje. Essentieel is echter dat u op een flexibele manier structuur aanbrengt en u de informatie op zo'n manier opslaat dat hij sneller, gemakkelijker en met een hogere kwaliteit weer op te halen is.

Bron: TOP bijeenkomst 24 september 2007; Hans Spiegelaar (trainer van Boertien & Partners)

-- Martin Bosma

Overheersing in beeld

De ontwikkeling van de wereldreligies in 90 seconden. Kan dat? Ja, op de website www.mapsofwar.com vindt je tal van kaarten waarin binnen 90 seconden duidelijk wordt wie overheerst. Het meeste actuele is natuurlijk hoe de godsdiensten zich ontwikkelen, zie eerste filmpje hieronder.

Zelf vind ik de geschiedenis van het Midden-oosten erg interessant. Het lijkt wel een spelletje risk maar dan in het groot.

-- Martin Bosma

Het krijgen van de beste interne medewerkers in je projectteam

Hoe zorg je ervoor dat in jouw projectteam deskundige interne medewerkers zitten die ter beschikking worden gesteld zijn om het werk te kunnen verrichten. De volgende acties zijn gericht om samen met de betreffende lijnmanager het beste projectteam samen te stellen waarbij direct wordt gewerkt aan het creeren van commitment vanuit het management. Volgens het 'Hang yourself principe' wordt de eigen verantwoordelijkhedi van het management benadrukt en wordt gewerkt aan de relatie. Deze methodiek is niet bedoeld voor het samenstellen van het beste projectteam maar om de beste interne medewerkers voor de klus te krijgen.

1. Leg de lijnmanager de essentie van het project en de producten uit.
2. Laat de lijnmanager aangeven welk belang hij/zij heeft met dit project.
3. Vraag de lijnmanager hoe dit belang gedient moet worden.
4. Welke expertise is nodig om dit belang te behartigen. Hieruit vloeit een een lijst met expertise gebieden.
5. Als projectmanager geef je daarna aan dat de volgende expertise ook van belang zijn: eigen broek kunnen ophouden; teamspeler; communicatief vaardig; motivatie en beschikbaar.
6. De vraag wordt gesteld of de lijnmanager iemand heeft die hieraan voldoet.
7. Stel de vraag in welke mate de persoon hieraan voldoet. Vaak blijkt dat niet alle expertise gebieden worden ingevuld.
8. Stel de vraag hoe de lijnmanager dit gaat oplossen. Hoe zorgt hij/zij ervoor dat ook de ontbrekende expertise gebieden worden ingevuld. Het kan zijn dat de betreffende persoon extra begeleid wordt en extra meer tijd beschikbaar krijgt.
9. Maak ook afspraken wat te doen wanneer alsnog de afspraken worden nagekomen of de betreffende persoon niet geschikt is. Het antwoord hierop moet zijn dat je altijd bij de betreffende lijnmanager kunt aankloppen zodat hij/zij het ontstane probleem kan oplossen.
10. Hierna volgt een introductie gesprek waarbij de lijnmanager de projectmanager voorstelt en aangeeft wat van hem of haar wordt verwacht.
11. Als laatst evolgt een intake gesprek om te kijken of de persoon geschikt is. Hier zit de lijnmanager niet bij.
12. Een niet projectmedewerker is toegevoegd aan je toch al succesvol projectteam. En het belangrijkste deze projectmedewerker wordt ondersteunt door de lijnmanager.

-- Martin Bosma

Wie is nu waar verantwoordelijk voor

Wie is nu waar verantwoordelijk voor

EN

Laat dat zo!

Deze twee regels zijn overduidelijk en recht toe rechtaan simpel. Toch schuilt hierin een belangrijke essentie van het succesl managemen van projecten. Of specifieker het managen van de opdrachtgever en klant. De regels heb ik vandaag opgepikt tijdens een thema-avond van PMI-Nederland 'Communiceren met succes'. In 3 avonden wordt ingegaan op de communicatie met opdrachtgevers en teamleden.

De kern ligt in leggen van de veranwoordelijkheden op de juiste plek. Ga als projectmanager niet de verantwoordelijkheden van de opdrachtgeven of senior-gebruikers op je schouders nemen - dan is het einde zoek en wordt jij als projectmanager veranwoordelijk voor iets zonder dat je in staat of bevoegd bent hier iets aan te doen. Voor mij zijn de woorden een herinnering hieraan.

-- Martin Bosma

3D effect met foto's

Door het snel wisselen tussen foto's waarin het perspectief licht is verplaatst ontstaat een bijzonder effect. De hersenen verwerken de beelden en gaan diepte zien. Het effect ontstaat door het tegelijk maken van een foto met twee camera's in stereo geplaatst.

-- Martin Bosma

Lipstick in School

Een leuke anekdote over hoe je iemand iets kunt leren.

Lipstick in School

According to a news report, a certain school in Garden City, MI was recently faced with a unique problem. A number of 12-year-old girls were beginning to use lipstick and would put it on in the washroom.That was fine, but after they put on their lipstick they would press their lips to the mirror leaving dozens of little lip prints.

Every night, the maintenance man would remove them and the next day the girls would put them back. Finally the principal decided that something had to be done. He called all the girls to the washroom and met them there with the maintenance man. He explained that all these lip prints were causing a major problem for the custodian who had to clean the mirrors every night. To demonstrate how difficult it had been to clean the mirrors, he asked the maintenance man to show the girls how much effort was required. He took out a long-handled squeegee, dipped it in the toilet, and cleaned the mirror with it. Since then, there have been no lip prints on the mirror.

THE MORAL OF THIS STORY..

There are teachers, and then there are Educators.

-- Martin Bosma

Samenwerking

Enkele tips voor een goede samenwerking:

• Stel je team zorgvuldig samen. Neem er de tijd voor.
• Maak een duidelijk overzicht van de afgesproken werkwijze binnen het project. Toon voorbeeldgedrag!
• Zorg voor betrokkenheid en acceptatie bij alle teamleden. Laat iedereen meedenken en neem ieders bijdrage serieus!
• Zorg voor effectief overleg. Zelden is afstemmen de reden voor overleg (dat kan beter in een een-op-eengesprek). Een overleg is wel een goede graadmeter van teamgeest, betrokkenheid en prioriteitsstelling. Daarbij is overleggen niet altijd gelijk aan besluiten nemen!
• Gebruik e-mail waarvoor dit medium bedoeld is: e-mail dient niet ter vervanging van mondelingelpersoonlijke communicatie, maar is een middel ter ondersteuning daarvan.
• Vraag je teamleden om feedback over jouw functioneren. Stel je open voor kritiek.
• Zorg ervoor dat de teamleden zich ook .verantwoordelijk voelen.
• Geef ze hun eigen stuk werk.
• Vier successen!

-- Martin Bosma

Kasten- batenanalyse de OEEI-methodologie

Deze methodiek om een kosten-batenanalyse heb ik toegepast voor het bepalen van de impact voor het keizen van een ICT oplossing. Dit er ondersteuning van de beslissing om wel of niet over te gaan naar het nieuwe systeem. 

OEEI-methodologie

De OEEI-methodologie vormt in Nederland de leidraad voor de uitvoering van kostenbatenanalyses. De OEEI-methodologie is in beginsel bedoeld voor infrastructurele
projecten. In het verleden heeft ECORYS-NEI aan de hand van deze methodiek ook
diverse kosten-batenanalyses uitgevoerd voor ICT-projecten met een nationale impact,
waarbij is gebleken dat deze methodiek uitstekend geschikt is voor dergelijke kostenbatenanalyses.Conform de OEEI-leidraad worden voor het in kaart brengen van de kosten en de baten van eeb ICT-project de volgende stappen ondernomen:

1. Definiëring projectalternatief: hierbij wordt aangegeven hoe de voorgenomen
   ontwikkelingen er uit zullen zien als het project worden uitgevoerd.
2. Definiëring nulalternatief: dit is de vaststelling van de ontwikkelingen wanneer het
   project niet worden uitgevoerd.
3. Bepaling van de kosten en de baten: een maatschappelijke kosten-batenanalyse
   (KBA) geeft zicht op alle relevante effecten van een project op de maatschappelijke aspecten.

In een kosten-batenanalyse conform de OEEI-richtlijnen worden primair drie soorten
baten beschouwd:

• Directe effecten: de voor- en nadelen van het projectalternatief ten opzichte van het
  nulalternatief voor de beheerders en de gebruikers.
• Indirecte effecten: de effecten die voortvloeien uit de directe effecten van het project,
  preciezer gesteld: de doorwerking van directe effecten via transacties en anderszins
  naar andere actoren in de economie. Dit zijn de leveranciers en de eindgebruikers.
• Externe effecten: dit betreft de effecten die moeilijk in geld uit te drukken zijn omdat
  markten – en dus prijzen – ontbreken. Bij veel projecten gaat het hier om gevolgen
  van een project voor het milieu, natuur en veiligheid. Voor ICT projecten niet in prijzen en geld uit te drukken effecten, zoals bijvoorbeeld de gevolgen van de dienstverlening voor externe partijen.

-- Martin Bosma

Recht op BSO-plek bestaat niet

Vanaf 1 augustus is het zover. De start van de BSO. Vele artikelen zijn hierover al geschreven. Binnen Loosdrecht zijn we succesvol gestart met de BSO-plekken, zie mijn vorige post. In een artikel in de intermediair wordt nogmaals het probleem geschetst waarmee de scholen en de Kinderopvang centrales mee te maken bij het inrichten van de BSO-plek. Hieronder volgt het artikel. 

Recht op BSO-plek bestaat niet

Scholen moeten de buitenschoolse opvang regelen, en ouders denken dat ze recht hebben op een plaats voor hun kind. Maar er bestaat alleen een recht op vergoeding.

Julia ten Cate (42) uit Vinkeveen is medisch specialist en werkt 45 uur per week, verdeeld over vier dagen. Haar man is docent voertuigtechniek en natuurkunde op een vmbo en werkt drie dagen per week. Ze hebben twee kinderen: een zoontje van zeven, en een dochter die in december vier wordt.

Huismoederdorp
Basisscholen zijn vanaf 1 augustus verplicht de buitenschoolse opvang (BSO) te organiseren als ouders daarom vragen. Van half acht ’s ochtends tot half zeven ‘s avonds. Dat is een gevolg van de motie Van Aartsen-Bos, ingediend in september 2005, met het doel de combinatie van werk en zorg te vereenvoudigen.
De school van Ten Cates zoon sloot een contract met Stichting voor kinderopvang De Klimboom. Voor de maandag heeft Ten Cate voorschoolse opvang nodig, maar een week voor het begin van het nieuwe schooljaar is nog duidelijk of dat geregeld is. Ook de vrijdag lijkt een probleem te worden. Ten Cate: ‘Vinkeveen is echt zo’n huismoederdorp. Op de school van Jaco hebben zich voor de vrijdag maar drie kinderen aangemeld voor voorschoolse opvang, en De Klimboom regelt pas iets vanaf zes kinderen. Dat lijkt me niet in de geest van de wet.’ Verder staat de dochter van Ten Cate al sinds drie jaar op de wachtlijst van De Parkieten, de naschoolse opvang voor alle onderbouwleerlingen van Vinkeveen. Haar broertje gaat daar al naartoe. ‘Toch hebben we nu al gehoord dat zij in december waarschijnlijk niet in De Parkieten terecht kan op de maandagen. Ze gaan wel proberen iets anders voor ons te regelen, bijvoorbeeld met een gastouder of met een plek in een andere vestiging, maar dan krijg je dus dat gesleep met kinderen waar we nu juist van af willen.’
De Klimboom heeft inderdaad een wachtlijst voor de BSO. De vestigingen hebben samen vijftig kinderen die nog niet geplaatst kunnen worden aan het begin van het schooljaar. Maar die situatie is niet erg verschillend van andere jaren, zegt directeur Angelika Timmerman. ‘In ieder geval is de nood niet zo hoog als wordt gedacht. Alleen tijdens de economische recessie waren de wachtlijsten opeens verdwenen. Wat overigens heel onaangenaam is voor de sector, want dan moet je kindplaatsen af gaan stoten.’ Oftewel: locaties sluiten of personeel ontslaan.
Dit is het probleem in een notendop. De motie heeft verwachtingen gewekt bij ouders: dat ze recht hebben op een plek in de BSO. Maar met de invoering van de wet kinderopvang in 2005 is er gekozen voor marktwerking in deze sector. En marktwerking gaat niet samen met ‘recht op plaatsing’ ­ dat is alsof je in de Albert Heijn een ‘recht op melk’ zou opeisen wanneer het koelvak leeg is. Marktwerking betekent frictie tussen vraag en aanbod. De overheid garandeert dus alleen een recht op vergoeding, voor de ouders die een plek hebben weten te bemachtigen. Of, zoals staatssecretaris Sharon Dijksma het formuleerde toen ze in juni het congres van de Belangenvereniging van Ouders in de Kinderopvang (BOinK) bezocht: ‘De school moet tot het uiterste gaan, maar kan niet gedwongen worden om iets te doen wat gewoon niet kan.’
Scholen kozen massaal voor het ‘makelaarsmodel’: ze sloten een contract met de lokale onderneming in de kinderopvang. En dat was dan dat, in veel gevallen. Ten Cate: ‘Wat mij het meest dwarszit, is dat Van Aartsen en Bos hebben geroepen dat de scholen het moeten regelen, en dat het nu een wassen neus blijkt te zijn, want je kunt niets afdwingen. De school, De Klimboom, iedereen kan zich op overmacht beroepen. En ik begrijp ook wel dat je geen blik met leidsters open kunt trekken. De politiek heeft gewoon goede sier willen maken.’

Wachtlijsten
Volgens BOinK staan er nu zo’n tienduizend kinderen op wachtlijsten. De organisatie denkt dat de vraag nog enorm zal toenemen in de komende jaren. Uit de Behoeftepeiling BSO 2007, een enquête die door 10.263 ouders uit heel Nederland is ingevuld via POspiegel.nl, blijkt inderdaad een behoorlijke latente vraag. In 2006 ging ongeveer tien procent van de anderhalf miljoen schoolkinderen naar de BSO. Uit de Behoeftepeiling kwamen veel hogere percentages: 25 procent van de ouders gaf aan nu of in de nabije toekomst behoefte te hebben aan voorschoolse opvang, 44 procent aan naschoolse opvang (waarvan 44 procent nu al gebruik maakt van een andere vorm van opvang), en 30 procent aan opvang in de vakanties.
Hans Zuiver, bestuurder van Kinderopvang Combiwel in Amsterdam, kent de cijfers. Hij heeft inderdaad gemerkt dat de vraag door de motie is toegenomen. Toch is hij een beetje sceptisch: ‘Er hebben zich nu tweehonderd kinderen aangemeld voor voorschoolse opvang. Maar ik moet nog maar zien hoeveel er daadwerkelijk ingeschreven worden.’ Hij weet uit ervaring dat tussen aanmelden en inschrijven zo’n twintig procent afhaakt. Voor- en naschoolse opvang kost zes euro en dertien cent bruto per uur. ‘Als ouders zien hoeveel het kost, en als ze zich realiseren hoeveel rompslomp het is om je geld bij de Belastingdienst terug te vragen, kiezen ze vaak alsnog voor een andere oplossing.’
Dat is ook de ervaring van Frans-Joseph de Graaf, directeur van basisschool De Hoogakker in Breda. Voor de zomervakantie gaf tien procent van de ouders aan belangstelling te hebben voor BSO. ‘De feitelijke aanmeldingen bleven daarbij achter. Ik denk dat men eerst wil weten hoe de school het organiseert, en de oude schoenen nog niet weg wil gooien voor men nieuwe heeft. Ik verwacht overigens wel dat het aantal aanmeldingen in de komende maanden nog zal toenemen.’

Vrouwenberoep
Intussen doen ondernemers in kinderopvang hun best aan de bestaande vraag te voldoen. Zo opent De Klimboom deze week een nieuwe BSO-sportvestiging waar ongeveer 25 kinderen terechtkunnen: ‘De wachtlijst slinkt daardoor zienderogen’, zegt directeur Angelika Timmerman. ‘En we hebben nog een uitbreiding van honderd kindplaatsen op stapel staan, verdeeld over de verschillende vestigingen.’ Het probleem is vooral een personeelstekort. Volgens de brancheorganisatie MOgroep Kinderopvang zijn er in de komende anderhalf jaar achtduizend nieuwe pedagogisch medewerkers nodig. Timmerman: ‘Het werk in de BSO kent niet zulke aangename werktijden, en heeft als typisch vrouwenberoep niet veel status. Pas dit jaar is de functiebenaming veranderd van “leidster” in “pedagogisch medewerker”. De beroepstrots moet nog groeien.’
De MOgroep Kinderopvang heeft geopperd de schooltijden aan te passen, als oplossing voor de wachtlijsten op maandagen, dinsdagen en donderdagen, en de leegstand op woensdagen en vrijdagen. Timmerman droomt er al jaren van: ‘Geweldig plan! Het past veel beter bij het bioritme van kinderen, maar ook de ouders zouden erbij gebaat zijn. Iedereen werkt nu als een gek op die drie dagen in de week, dan moet alles gebeuren. Maar de aanpassing van de schooltijden is nog een revolutionair idee voor Nederland.’
Voordeel van alle commotie rond de motie Van Aartsen-Bos is dat de discussie over schooltijden en over het Scandinavisch model (kinderopvang en onderwijs geïntegreerd in één gebouw) weer geopend is. Schooldirecteur De Graaf heeft er wel oren naar: hij is al van plan de BSO in zijn eigen school onder te brengen. ‘Ik denk dat er in de komende decennia meer verwevenheid zal ontstaan tussen de kinderopvang en het onderwijs, zoals dat in ons omringende landen al het geval is. Op den duur zal er sprake zijn van één organisatie.’
Alleen is Julia ten Cate tegen die tijd wellicht al oma geworden.

Bron: Intermediair 24 augutus 2007 - Cathalijne Boland

-- Martin Bosma